Tìm Hiểu Về Thiết Bị Chống Sét Van

Chống Sét Van Là Gì?

Trong hệ thống điện, khi có hiện tượng sét đánh, dòng điện và điện áp tăng cao đột ngột có thể phá hủy thiết bị. Chống sét van (CSV) là thiết bị được lắp đặt song song với các thiết bị điện cần bảo vệ, có nhiệm vụ dẫn dòng điện sét xuống đất, ngăn không cho truyền vào hệ thống điện.

Chống sét van thường được lắp tại các vị trí như đầu cực máy biến áp, trên thanh cái, đường dây cao thế... nhằm bảo vệ thiết bị khỏi hiện tượng quá áp do sét lan truyền hoặc đóng cắt điện.

Cấu Tạo Chống Sét Van

 Các loại chống sét van

Chống sét van được chia làm 2 loại chính:

• Loại không có khe hở: Sử dụng các đĩa MOV (Metal Oxide Varistor) xếp nối tiếp trong vỏ epoxy hoặc sứ. Khi điện áp tăng cao đột ngột, các đĩa MOV trở nên dẫn điện và dẫn dòng sét xuống đất.

• Loại có khe hở phóng điện: Gồm các khe hở nối tiếp kết hợp với điện trở phi tuyến. Khi điện áp vượt ngưỡng, khe hở đánh thủng và dòng sét được dẫn qua điện trở xuống đất.

Cấu tạo cơ bản

• Vỏ ngoài: Làm bằng sứ hoặc nhựa epoxy, có khả năng cách điện và chịu thời tiết.

• Khe hở phóng điện: Gồm nhiều cặp khe hở ghép nối tiếp, định hình bằng đĩa đồng và lớp cách điện mỏng.

• Điện trở phi tuyến: Thường là ZnO hoặc vật liệu tương tự, có đặc tính thay đổi điện trở theo điện áp.

Phụ kiện đi kèm

• Dây nối đất

• Module ngắt sự cố

• Khớp nối mềm

• Bu lông, kẹp máng, phụ kiện cơ khí

Nguyên Lý Hoạt Động Của Chống Sét Van

Chống sét van hoạt động dựa trên đặc tính phi tuyến của điện trở:

• Khi điện áp bình thường: điện trở lớn, không dẫn điện.

• Khi có xung sét: điện áp tăng → điện trở giảm → dẫn dòng sét xuống đất.

• Sau khi dòng sét đi qua: điện áp trở lại bình thường → điện trở tăng → chấm dứt dẫn điện.

Thiết bị giúp hạ thấp biên độ và độ dốc xung sét, bảo vệ an toàn cho thiết bị điện khỏi hiện tượng xuyên kích giữa các vòng dây.

Tiêu Chí Lựa Chọn Chống Sét Van

Khi lựa chọn CSV, cần căn cứ vào:

• Mức điện áp lớn nhất của hệ thống

• Cấu trúc mạng điện (có nối đất trung tính hay không)

• Khoảng cách, tiết diện dây, thông số nguồn và phụ tải

 Thông số cần lưu ý:

• Điện áp định mức (Uđm)

• Dòng điện xả định mức (Iđm)

• MCOV – Điện áp làm việc liên tục lớn nhất

• TOV – Điện áp quá áp tạm thời

• Điện áp xả cực đại

• Tần số: 50Hz

• Class bảo vệ (chọn cấp cao hơn ở vùng sét nhiều)

2. Điều kiện hoạt động:

• Nhiệt độ môi trường: -10°C đến +40°C

• Độ cao ≤ 1000m

• Không vượt quá điện áp làm việc liên tục

• Các chi tiết kim loại phải chống ăn mòn

• Đảm bảo lắp đặt cố định, tiếp xúc điện và nối đất tốt

• Có giấy chứng nhận chất lượng, tài liệu kỹ thuật

Vị Trí Lắp Đặt Chống Sét Van

Chống sét van cần được lắp đúng vị trí để phát huy hiệu quả:

• Trên các pha đường dây vào trạm biến áp

• Đầu cực máy biến áp

• Tại các điểm tiếp nhận nguồn hoặc nơi có nguy cơ cao bị sét đánh

Nếu không trang bị CSV, xác suất hư hại thiết bị trong trường hợp bị sét đánh là rất cao (gần như 100%).

Quy Định Kiểm Định Chống Sét Van

 Yêu cầu kiểm định

Theo Thông tư 33/2015/TT-BCT, chống sét van có điện áp trên 1kV là thiết bị bắt buộc kiểm định an toàn kỹ thuật.

Chu kỳ kiểm định

• Lần đầu: Trước khi đưa vào sử dụng

• Định kỳ: Tối đa 36 tháng/lần

• Bất thường: Sau sửa chữa hoặc khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền

Tiêu chuẩn áp dụng

• TCVN 9888 (IEC 62305) – Bảo vệ chống sét (4 phần)

• TCVN 8097-1:2010 (IEC 60099-1:1999) – Chống sét kiểu khe hở

• QCVN QTĐ-5:2009/BCT – Quy chuẩn kiểm định thiết bị điện

Quy trình kiểm định

• Kiểm tra bên ngoài

• Đo điện trở cách điện

• Kiểm tra độ bền điện môi

CÔNG TY CỔ PHẦN THÍ NGHIỆM CƠ ĐIỆN MIỀN NAM | Tên viết tắc: SEEC

SOUTHERN ELECTRICAL MECHANICAL EXPERIMENT JOINT STOCK COMPANY

  Địa chỉ: Đường Trần Văn Ơn, Phường Phú Lợi, Thành Phố Hồ Chí Minh

  Số điện thoại liên hệ: 0906.967.606 - 0939.848.379

 Hotline: 0933.848.379 

 Email: thinghiemmiennam@gmail.com

  Web: www.seec-jsc.com

 Mã số doanh nghiệp: 3703091768